maddeyi tanıyalım konu özeti (alıntıdır)

A) ÇEVREMİZDE SAYISIZ MADDELER VARDIR

1.      MADDEYİ NİTELEYEN ÖZELLİKLER

2.      NİTELEMEK NE DEMEKTİR?

3.      MADDELERİ NİTELEMEK HEP KOLAY MIDIR?

4.      MADDENİN NİTELİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI

5.      MADDE, CİSİM, MALZEME, EŞYE, ALET

B)  MADDENİN HALLERİ

1.      KATLAR

2.      SIVILAR

3.      GAZLAR

 C)  MADDENİN ÖLÇÜLENİLİR ÖZELLİKLERİ

1.      KÜTLE

2.      HACİM

 D) MADDENİN DEĞİŞİMİ

1.      İNSALAR İŞLEYEREK MADDEYİ DEĞİŞTİREBİLİR

2.      DOĞA OLAYLARI MADDEYİ DEĞİŞTİREBİLİR

 E)   MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ

1.      ISINMA VE SOĞUMA

2.      HAL DEĞİŞİMİ

3.      BOZUNMA

 F)   MADELER DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR

1.      SAF MADDELER

2.      KARIŞIMLAR

3.      ÇÖZELTİLER

4.      ÇÖZÜNME

 G) KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ?

1.      SÜZME VE YÜZDÜRME

2.      MIKNATISLA AYIRMA

3.      BUHARLAŞMA

 A) ÇEVREMİZDE SAYISIZ MADDELER VARDIR

ÇEVREMİZDE GÖRDÜĞÜMÜZ CANLI CANSIZ ÇOK SAYIDA MADDE BULUNMAKTADIR.ODAMIZIN YA DA SINIFIMIZIN PENCERESİNDEN DIŞARIYA BAKTIĞIMIZDA NELER GÖRDÜĞÜMÜZÜ LİSTELEYELİM VE BUNLARI ÖZELLİKLERİNE GÖRE GRUPLANDIRALIM.ODALARIMIZIN PENCERELERİ CAM DEĞİL DE TAHTA OLSA YA DA SABAH KAHVALTIDA ÇAYIMIZA ŞEKER YERİNE TUZ ATSAYDIK NE OLURDU ?

1.     MADDEYİ NİTELEYEN ÖZELLİKLER

ÇEVREMİZDE ÖZELLİKLERİ BİRBİRİNDEN FARKLI CANLI YADA CANSIZ BİR ÇOK VARLIK BULUNUR.BUNLARA MADDE DENİR.

BOŞLUKTA YER KAPLAYAN VE DE KÜTLESİ OLAN HER VARLIĞA MADDE DENİR.

BEŞ DUYU ORGANLARIMIZLA MADDELERİN VARLIKLARINI ANLAYABİLİRİZ.

NOT:

DUYU ORGANLARIMIZLA ALGILADIĞIMIZ ISI, SES, IŞIK, VE ELEKTRİK MADDE DEĞİLDİR.BUNLAR BİRER ENERJİ KAYNAKLARIDIR.

 

2.     NİTELEMEK NE DEMEKTİR?

DUYU ORGANLARIMIZLA MADDELERİ ÖZELLİKLERİNE GÖRE NİTELENDİRİRİZ.

****SAYDAMLIK****

MADDELERİN IŞIĞI GEÇİRGENLİKLERİNE GÖRE FARKLI ÖZELLİKLER GÖSTERİRLER.

IŞIĞI TAM OLARAK GEÇİREN MADDELERE SAYDAM MADDE DENİR.

IŞIĞIN BİR KISMINI GEÇİREN MADDELERE YARI SAYDAM MADDE DENİR.

IŞIĞI GEÇİRMEYEN MADDELERE OPAK MADDE (SAYDAM OLMAYAN) DENİR.

SU, SAYDAM; YAĞLI KÂĞIT, YARI SAYDAM; DUVAR OPAK MADDEDİR.

 *******PARLAKLIK MATLIK*******

ALTIN, GÜMÜŞ, ALÜMİNYUM, ÇELİK PARLAK MADDELERDİR.

KÖMÜR, BETON, GİBİ MADDELER İSE MATTIR.

 ********SERTLİK YUMUŞAKLIK********

ŞEKİL VERİLMESİ GÜÇ VE ÇİZİLMEYE DAYANIKLI MADDELERE SERT MADDE

KOLAYCA ŞEKİL VERİLEN MADDELER YUMUŞAKTIR.

DUVAR,ELMAS,KÖMÜR…SERT MADDEDİR

PAMUK, LASTİK, YÜN, SÜNGER, YUMUŞAK MADDELERDİR.

 *********ESNEK VE BERK***************

KOLAYCA BÜKÜLEN MADDELER ESNEK MADDE DENİR.

BÜKÜMESİ ÇOK ZOR OLAN MADDELERE BERK MADDE DENİR.

LASTİK, OYUN HAMURU,CAM MACUNU ESNEK MADDEDİR

KURŞUN KALEM,TAHTA,MAKAS BERK MADDEDİR.

 **********SAĞLAM VE KIRILGANLIK********************

ÇELİK VE CAM İKİSİDE SERT  MADDEDİR.FAKAT ÇELİK SAĞLAM,CAM İSE KIRILGAN MADDEDİR.

 ***********SUYU ÇEKENLER VE ÇEKMEYENLER***********

NAYLONDAN YAPILMIŞ MADDELER, TAŞ,PLASTİK.. GİBİ MADDELER SUYU GEÇİRMEZLER.

SÜNGERİMSİ ÖZELLİK TAŞIYAN MADDELER VE TOPRAK VE DE KÂĞITTAN YAPILAN MADDELER SUYU ÇEKERLER.

 ***********SUDA BATMA VE YÜZME*******************

SUYA BIRAKILAN BOŞ PET, KÂĞITTAN YAPILMIŞ OYUNCAKLAR SUDA YÜZERKEN

İÇİ SU DOLU ŞİŞE, TAŞ, DEMİR, ÇELİK GİBİ MADDELER SUDA BATAR.

 ************MIKNATISLA ÇEKİLME ÖZELLİĞİ*************

DEMİR, NİKEL VE KOBALTTAN YAPILMIŞ MADDELER MIKNATIS TARAFINDAN ÇEKİLİR.

PLASTİK, KÂĞIT, TAŞ, TAHTADAN YAPILAN MADDELERİ MIKNATIS ÇEKMEZ.

 ***************RENK VE KOKU***********************

BAZI MADDELER RENKLİ VE BAZI MADDELR RENKSİZDİR.

BAZI MADDELERİ KENDİNE ÖZGÜ KOKULARINDAN TANIRIZ

SU,RENKSİZ; SÜT İSE BEYAZ RENKTEDİR.

SU, HAVA, ŞEKER GİBİ MADDELERİN KOKULARU YOKTUR,SOĞAN SARIMSAK GİBİ MADDELERİN KOKULARI VARDIR.

 ***************PÜRÜZLÜ VE PÜRÜZSÜZLÜK**************

BAZI MADDELERİN YÜZEYLERİNE DOKUNULDUĞUNDA PÜRÜZLÜ (TIRTILLI)

BAZI MADDELERİN İSE YÜZEYLERİ PÜRÜZSÜZDÜR(KAYGAN)

CAM, MASA, KÂĞIT PÜRÜZSÜZ; HALI, TOPRAK, AĞAÇ PÜRÜZLÜDÜR.

 

NOT: MADDELERİ NİTELEYEN ÖZELLİKLER AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLER DEĞİLDİR.

 3.     MADDELERİ NİTELEMEK HEP KOLAY MIDIR?

MADDELELERİ NİTELEMEK HER ZAMAN KOLAY DEĞİLDİR.

BAZI MADDELERİN İÇERİSİNDE SETRT,YUMUŞAK VE DE ESNEK MADDE KULLANILABİLİYOR, BUNLARI AYIRT ETMEK ZOR OLABİLİYOR.

BAZI MADDELERİ KESİN ÇİZGİLERLE SINIFLANDIRAMAYIZ.

 4.     MADDENİN NİTELİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI

BİR ÜRÜN HANGİ AMAÇLA KULLANILACAKSA HAM MADDESİ ONA UYGUN SEÇİLMELİDİR.YOKSA ÜRÜN KULLANILAMAZ.

OYUN OYNAN TOP PLASTİKTEN DEĞİL DE DEMİRDEN YAPILSA OYNAN MAZDI.

HAVLU SUYU EMİCİ ÖZELLİĞE SAHİP OLMASA İDİ KULLANILAMAZ OLURDU.

 5.     MADDE, CİSİM, MALZEME, EŞYE, ALET

HAM MADDE OLARAK KULLANILANLAR MADDE, MADDEDEN YAPILAN VE ÜZRİNDE ŞEKİLLENDİRME YAPILAN VARLIKLARDA CİSİMDİR.

CAM BİR MADDE BARDAK İSE CİSİMDİR.

CAM BARDAK GÜNLÜK HAYATTA KULLANILIDIĞINDA BİR EŞYADIR.

ÇEKİÇ ÇİVİ ÇAKMAK İÇİN KULLANILDIĞINDAN ALETTİR.

BAZI MADDELER YENİ BİR MADDE OLUŞTURMAK İÇİN BİR ARAYA GELİRLER.BİR ARAYA GELEN BU MADDELERE MALZEME ADI VERİLİR.

ÇORBA YAPMAK İÇİN BİR ARAYA GELEN UN,SU,YAĞ,MERVİMEK BİRER MALZEMEDİR.

 

VARLIK ADI

MADDE

CİSİM

EŞYA

ALET

MALZEME

SİLGİ

 

 

 

 

 

UN

 

 

 

 

 

PERDE

 

 

 

 

 

KUM

 

 

 

 

 

BIÇAK

 

 

 

 

 

 B)   MADDENİN HALLERİ

MADDE TABİATTA ÜÇ HALDE BULUNUR.KATI, SIVI VE GAZ HALİNDE BULUNUR.

 ***************KATILAR**************

BELİRLİ BİR ŞEKİLLERİ VARDIR.

BELİRLİ BİR HACİMLERİ VARDIR.

DIŞARIDAN Bİ ETKİ OLMASIĞI SÜRECE ŞEKİL VE HACİMLERİNİ KORURLAR.

KATIYI OLUŞTURAN TANECİKLER BİRİBİRİNE ÇOK YAKINDIR.

TAHTA, TAŞ,ÇELİK … VB MADDLER KATIDIRLAR.

NOT:

KUM TUZ ŞEKER GİBİ KÜÇÜK TANELİ KATILAR SIVI MADDELER GİBİ BULUNDUKLARI KABIN ŞEKLİNİ ALIRLAR.

 ******************SIVILAR**************

BELLİ BİR HACİMLERİ VARDIR.

BELLİ BİR ŞEKİLLERİ YOKTUR, BULUNDUKLARI KABIN ŞEKLİNİ ALIRLAR

SU, SÜT, BENZİN,ZEYTİNYAĞI,KOLONYAĞI…

NOT :

SIVI MADDELERİN TANECİKLERİ KATILARA ORANLA DAHA SEYREKTİRLER.VE DAHA HIZLI HAREKET EDERLER.SIVI MADDELERİN TANECİKLERİ BİRBİRLERİNİN ÜZERİNDEN KAYARAK HAREKET EDERLER.BUNDAN DOLAYI AKIŞKAN ÖZELLİĞE SAHİPTİRLER.

 ***************GAZLAR*********************

BELLİ BİR ŞEKİLLERİ YOKTUR,BULUNDUKLARI KABIN ŞEKLİNİ ALIRLAR.

BELLİ BİR HACMİ YOKTUR BULUNDUKALRI KABI TAMAMEN DOLDURURLAR.

SU BUHARI, HAVA, OKSİJEN, AZOT GAZI…

NOT:

GAZ MADDELERİN TANECİKLERİ KATI VE SIVILARA ORANLAR DAHA SEYREKTİ VE DAHA HIZLI HAREKET EDERLER.BU ÖZELLİKLERİNDEN DOLAYI SIKIŞTIRILABİLİRLER VE DE AKIŞKANDIRLAR.

NOT1:

GAZ MADDLER SIKIŞTIRILINCA HACİMLERİ KÜÇÜLÜR.

YANGIN TÜPLERİ, MUTFAK TÜPLERİ VE DALGIÇLARIN KULLANDIĞI TÜPLERDE GAZLAR SIKIŞTIRILMIŞ HALDEDİRLER.

KOLONYA,PARFÜM GİBİ SIVI MADDELER BUHARLAŞIP GAZ HALİNE GEÇİP GAZ HALİNİ ALIRLAR.

 C)   MADDENİN ÖLÇÜLENİLİR ÖZELLİKLERİ

BÜTÜN MADDELERDE VAR OLAN VE ÖLÇÜLEBİLEN ÖZELLİKLERDİR.

KÜTLE İLE HACİM MADDELERİN ÖLÇÜLEBİLEN ORTAK ÖZELLİKLERİNDENDİR.

 1.     KÜTLE

MADDE MİKTARININ ÖLÇÜSÜDÜR.

KÜTLE BİRİMİ GRAM VEYA KİLOGRAMDIR. “g” VE “kg” SEMBOLLERİ İLE GÖSTERİLİR.

SICAKLIK BASINÇ GİBİ DIŞ ETKİLERE BAĞLI DEĞİLDİR.

MADDENİN KÜTLESİ HER YERDE AYNIDIR(DEĞİŞMEZ)

1 kg = 1000g DIR.

MADDELERİN KÜTLESİNİ ÖLÇMEK İÇİN EŞİT KOLLU TERAZİ KULLANILIR.

******KATILARIN KÜTLSİ NASIL ÖLÇÜLÜR ?******

EŞİT KOLLU TERAZİ İLE ÖLÇÜLÜR.

BİR KEFEYE ÖLÇÜLECEK AMDDE DİĞERİNE BİRİM KONU DENGE SAĞLANINCA ÖLÇÜM YAPILMIŞ OLUR.

******SIVILARIN KÜTLESİ NASIL ÖLÇÜLÜR?********

İZLENECEK SIRA ŞU ŞEKİLDE OLUR.

BOŞ KABIN KÜTLESİ ÖLÇÜLÜR. BUNA( DARA ) DENİR.

SIVI BOŞ KABA KONUR.

SIVI İLE BOŞ KAB BİRLİKTE TARTILIR.BUNA BRÜT KÜTLE DENİR.

BRÜT KTLEDEN BOŞ KABIN KÜTLESİ ÇIKARILIR KALN İSE NET KÜTLEDİR.

SIVININ NET KÜTLESİ = BRÜT KÜTLE – DARA

*********GAZLARIN KÜTLESİ NASIL ÖLÇÜLÜR***********

SIVILARA BENZER ŞEKİLDE ÖLÇÜLÜR.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !